YENİPAZAR BELEDİYESİ

5/6/2007

YERLEŞMENİN BÖLGE VE ÇEVRE İÇİNDEKİ YERİ

Yenipazar kasabasının bağlı bulunduğu Boğazlıyan ilçesi ilin güney kesiminde yer almaktadır. İlçe batıdan Nevşehir,güneyden ve doğudan Kayseri , kuzeyden ise Şefaatli ve Çayıralan ilçeleri ile çevrilidir.

ULAŞIM AĞINDAKİ YERİ

Yozgat ilinin ülkenin diğer illeri ile ulaşımı demiryolu ve karayolu ile sağlanmaktadır.Şefaatli ilçesinden geçen Ankara-Kayseri demiryolu 1930 yılında işletmeye açılmıştır. 130 km uzunluğundaki bu hat üzerinde il sınırları içinde 10 istasyon vardır. Bunlardan Şefaatli’de gar müdürlüğü Yenipazar’a 30 km uzaklıktadır.

Boğazlıyan’dan kuzeye ayrılan 35 km lik ATATÜRK yolu ile Yenipazar’a ulaşılır. Burası kasabanın doğu bağlantısıdır. Ayrıca Şefaatliden 30 km asfalt yol ile yol bağlantısı mevcuttur.

Yenipazar yerleşmesinin çevre illere ve önemli merkezlere uzaklıkları aşağıdaki gibidir. YENİPAZAR……………………………BOĞAZLIYAN 35 Km YENİPAZAR……………………………ŞEFAATLİ 30 Km YENİPAZAR……………………………YOZGAT 55 Km YENİPAZAR……………………………KAYSERİ 115 Km YOZGAT ……………………………....ÇORUM 102 Km YOZGAT ……………………………....KAYSERİ 201 Km YOZGAT ……………………………....ANKARA 221 Km YOZGAT ……………………………....İSTANBUL 662 Km
MAL AKIMI
Yenipazar bucak merkezi olması ve Pancar Şefliği ve Kantarının burada yer alması nedeniyle mevsimlik süren hareketlilik içindedir denilebilir. Onun dışında mal akımı normaldir. En çok sırası ile Boğazlıyan , Sarıkaya ve Şefaatli ‘den etkilenmektedir. Ticarette malın temin edildiği yerler Yozgat,Boğazlıyan,Sarıkaya ve Şefaatli’dir. Pazarlama ile ilgili faaliyetler genelde İl merkezi ve Boğazlıyan’da yoğunlaşmaktadır. Yerleşme verimli tarım topraklarına sahip olmasına karşın depolama , nakliye ve pazarlama imkanları son yıllarda yavaş yavaş mal akımı hareketliliğine sebep olmaktadır.

YERLEŞİM ÖZELLİKLERİ
Yenipazar kasabası Boğazlıyan ilçe merkezine bağlı ve bucak merkezi olan bir yerleşim ünitesidir. Boğazlıyan’ı Yozgat’a bağlayan yeni ATATÜRK Yolunun Boğazlıyan’dan itibaren 35. km sinde yer alır. Yenipazar Boğazlıyan İlçe merkezinin kuzeybatısında yer almaktadır. Ulaşım her mevsim kesintisiz sağlanmaktadır. Yörede kara iklimi hüküm sürmektedir. Halk geçimini buğday ve pancar ziraati ile sağlamaktadır. Yörede hayvancılıkta gelişmiştir.
Yenipazar coğrafi konum itibari ile bir vadi içinde yer almaktadır. Yerleşmenin güneyinde DSİ ‘nce yapılan yapay gölet bulunmaktadır. Bu göletten yararlanılarak 235 dekar alan sulanmaktadır. Yerleşme verimli tarım toprakları ile çevrilidir. Haftada bir kez Pazar kurulmaktadır. Okuma yazma oranının % 100 e yakın olduğu Yenipazar’da birde Halk Kütüphanesi mevcuttur. Yörede geleneksel ahşap konut dokularına yer yer rastlanmaktadır. Eski bir ermeni köyü olan Yenipazar’da nüfus çok gençtir. Küçük Sanayi yavaş yavaş gelişmektedir.
TARİHSEL VE MEKANSAL GELİŞMELER
Yenipazar tarihi hakkında yazılı herhangi bir bilgi elde edilememiştir. Ancak ilgililerle ve yaşayanlarla yapılan konuşmalardan çıkarılan sonuç şöyledir; Yenipazar eskiden Anadolu Türkmenlerinin yaşadığı küçük bir yerleşim yeri idi. 1924 yılında Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan arasında yapılan Lozan Andlaşması çerçevesinde imzalanan büyük mübadele protokolu sonucu, şu anda Yenipazar nüfüsunun büyük bir çoğunluğunu oluşturan ve Selanik bölgesinden gelen Türkmenlerin yerleşimi ile Yenipazar gerçek anlamda bir yerleşim birimi olmuş ve Selanik Mahallesi çevçevesinde ilk çekirdeğini oluşturmuştur. Daha sonradan kasaba kuzeye doğru gelişmiştir. Türkiye Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar Keller adını taşıyan yerleşim birimi, daha sonra Yenipazar adını almıştır. Günümüzde yer yer de olsa eski ustalarca yapılan taş ve ahşap evlere rastlanmaktadır.
1992 yılında belediye olan Yenipazar kasabasının 1994 ‘te hali hazır haritaları onanmıştır.Kasabanın kadastro ve İmar Planı haritalarıda mevcuttur.

GENEL FİZİKSEL YAPI VE ÇEVRESEL KAYNAKLAR
1) Genel Fiziksel Yapı ve Topografik Eşikler
Kasabanın ve yakın çevresinin en belirgin topografik özelliği coğrafik açıdan bir vadi içinde konumlanmasıdır. Kasabanın kuzeyinde ve güneyinde eğimli alanlar bulunmaktadır ve kasaba verimli tarım arazileri ile çevrilidir.
Yerleşmenin doğu-batı doğrultusundan Keller deresi geçmektedir. Dere kenarında sulu tarım alanları düz ve düze yakın eğim ( % 1-2) içermektedir. Bunun etrafındaki kuru tarım alanları bulunmaktadır. Buralarda eğim çok dalgalıdır.

2) İklim Elemanları
Yörede İç Anadolu’nun karasal iklimi egemendir. Yıllık sıcaklık ortalaması 9 derecedir. Geceyle gündüz arasında ısı farkları yüksektir. En soğuk geçen aylar Ocak ve Şubat en sıcak gecen aylar ise Temmuz ve Ağustos’dur.
Yıllık ortalama sıcaklığa baktığınızda en soğuk ay - 3 derece ile Ocak ayı olurken en sıcak ay 19 derece ile Ağustos ayıdır. Yıllık yağış ortalaması 538,9 mm dir. Yağışın en çok olduğu aylar sırasıyla Aralık ve Nisan ayı olurken en az yağış alan ay Temmuz ayıdır. Karla kaplı gün sayısı 54,1 iken en çok kar yağışı olan ay ise Ocak’tır. Kasabada hakim rüzgar yönü kuzeydoğudan esendir.
3) Bitki Örtüsü
Kasaba verimli tarım alanları ile çevrilidir. Yerleşmenin doğu-batı doğrultusundan keller deresi geçmekdedir. Dere boyunca kavak ağaçları yer almaktadır. Dere kenarında sulu tarım alanları ve çevrelerinde kuru tarım alanları yer almaktadır.
Güneyde gölet civarında mera alanları bulunmaktadır.

İÇME VE KULLANMA SUYU
Kasabanın içme ve kullanma suyu 4 km güneyden bağlar mevkiindeki kaynaktan cazibe ile gelen sudan sağlanmaktadır. Bu su gömme depodanda yine cazibe ile şebekeye verilmektedir.

YERALTI SULARI
Kasabada alüvyon 3-4 m derinlikte yer altı suyuna rastlanmaktadır. Bir çok kuyudan pompalar ile sudan sulama suyu olarak faydalınmaktadır.

DEPREM DURUMU
Yenipazar kasabası Türkiye deprem bölgeleri haritasında 3. derece deprem bölgesi içinde yer almaktadır. Kasabada depremin hissedilmediği hiçbir can ve mal kaybının olmadığı açıklanmıştır.
MAHALLELER
Yenipazar Kasabası Senlik Mahallesi ve Karşıyaka Mahallesi olmak üzere iki Mahalleden oluşmaktadır.
Yenipazar Kasabasında mevcut hizmet etmekte olan bir adet Sağlık Ocağına ise Ömerli , Özlüce , Kaşkışla , Arifeköy , Göğdecili ve Yaraş olmak üzere toplam 6 köy bağlıdır.
SOSYAL YAPI
Yenipazar doğal kaynaklarıyla gelişmekte olan bir kırsal yerleşmedir. Belirli bir sosyal tabakalaşma ve hareket yoktur. Tarımsal faaliyetler yerleşmedeki en önemli belirleyicidir. Aile yapısı ve gelenekler hala süregelmektedir. Geleneksel geniş aile yapısı varlığını korumaktadır. Henüz belirgin olmayan sosyal gruplaşmanın ileride mekansal boyutta daha belirginleşmesi beklenmelidir.